Emicilik Özelliği Geliştirilmiş Lifler 3.Bölüm
Hijyenik ürünlerde önemli miktarda kullanımları mevcuttur. Hijyenik ürünlerden (bilhassa çocuk bezleri ve hijyenik pedlerden) beklenen ilk husus,sıvıyı üst katman aracılığıyla ortamdan uzaklaştırmaktır. Sıvının bu üst tabaka vasıtasıyla,oldukça hızlı bir şekilde alma/taşıma katmanına iletilmesi gerekmektedir. Bu sırada sıvı yeniden üst dokuya dönmemelidir. Üst tabaka, cilt üzerinde kuru bir yüzey sağlamak için ve alma/taşıma katmanın ise sıvıyı alıp içerdiği emici öze taşıyarak emici materyal sayesinde sıvıyı basınç altında bile emmek ve tutmak amacıyla gerekmektedir.
Günümüzde emici, öz yapı, bir ya da daha fazla selüloz hamurundan üretilmiş selüloz liflerinden ve bu lifler içerisine %50 veya daha fazla oranda dağıtılmış süper emici polimerlerden üretilmektedir. Diğer bir kullanım alanı da termal konfor özelliği taşıyan kumaşlar ve iplikleridir. 3 tabakalı kompozit kumaş yapılarında süper emici lif kumaş orta kısmını oluşturur. Dış kısımda suyu geçirmeyen fakat su buharını geçiren laminant kaplamalar kullanılır. İç tarafta ise vücut sıvısının veya terinin iletimine yardımcı olan suyu sevmeyen, cildin kuru kalmasını sağlayan yapılar kullanılır.
Günlük kullanımda bu yapıdan yola çıkılarak daha farklı materyal kullanılarak da çok sayıda ürün günümüzde geliştirilmektedir. Yalnız süper emici liflerin burada farklı bir özelliğini gözden kaçırmamamız gerekmektedir. Özellikle koruyucu elbiselerde dış kısımda kullanılan amaca göre değişmekle birlikte geçirmez yapı, giyim esnasında kişiye aşırı bir rahatsızlık hissi vermektedir. Ama süper emici liflerin çok yüksek miktarda sıvıyı emebilmesi bu rahatsızlığı bir nebze daha azaltabilmektedir.
Ayrıca faz değişimli materyaller ve süper emici lif kombinasyonlarıyla da termal konfor üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Bu tür kombinasyonlar az önce bahsettiğimiz aşırı rahatsızlığa sebebiyet veren ürünler için çok daha büyük önem arz etmektedir.
Süper emici liflerin kombinasyonlarına yönelik Türkiye’de de çeşitli çalışmalar olmaktadır. Örneğin, “C” kesitte üretilen içi boş polipropilen lif merkezi içerisindeki oyuğa süper emici polimer tozcukları yerleştirilmiştir. SEP tozcukları kanal boyunca su buharını kendi bünyesine alarak ısıl konfora yardımcı olmaktadır. Lif içerisine yerleştirilen SEP sayesinde lif emicilik özelliği kazanmakta, dış yüzeyinin hidrofobik bir malzemeden oluşturulması sebebiyle de, cilt ile temas anında kuruluk hissini sürdürebilmektedir.
Tıbbi tekstillerde nemli yaraların tedavisinde, diş hekimliğinde tedavi sırasında salya absorblayıcı olarak da kullanılabilirler. Bu kullanımları yanı sıra, jeo tekstiller, tarım ve bahçecilik, ziraatte yavaş tahliye efekti olarak adlandırılan kontrollü olarak herbisit salınımında kullanılır. Süper emici lifler su geçirmeyen özellikte enerji ve iletim kablolarının üretiminde, su geçirmeyen tülbentler içerisinde ve aynı zamanda tünel inşası gibi diğer yoğunlaştırılmış yapılarda da kullanılmaktadırlar. Özellikle gıda maddeleri, ambalaj ve taşımacılık sektörleri içinde geliştirilmişlerdir. Örnek olarak, kümes hayvanları ürünlerinde bakterilerin yayılmasını engelleyebilecek yapıda sıvı depolayabilen gıda ambalaj ürünleri verilebilir.
Bu yapıların sıvı absorsiyonu ve sürekli depolayabilmeye ilişkin özel yetenekleri daha geniş uygulama alanlarında da başarıyla kullanılabilmelerini sağlamaktadır. Bu amaçla, özel olarak tasarlanmış absorbsiyon özelliği taşıyan tülbent yüzeyler akışkan sıvıların taşınması ve depolanması sırasında yüklerin zarara uğramasını engellemektedir. Bu şekilde, yükleme alanları kirlenmeyeceği için masraflı temizleme çalışmaları da gerekmeyecektir. Bu noktadan yola çıkılarak, uçak ve gemi taşımacılığında kullanılır.
Süper emicilerin daha ileri bir kullanım alanını da, organik sıvıların kurutulmasında filtre materyali olarak kullanılması oluşturmaktadır. Ayrıca süper emici yapılardan esinlenerek, yağ alımı, asit alımı v.s sağlayan yapılarda geliştirilmeye başlanmıştır. Örneğin gemi kazaları gibi olaylar sonucunda denize sızan petrol, petrolü emen fakat suyu emmeyen yapılar sayesinde çevre kirliliğine sebebiyet vermeden temizlenebilmektedir.
